زبان [ویرایش]

ساکنان الشتر از طوایف لک به زبان لکی مکالمه می کنند. قوم لك يكی از اقوام ايرانی ساكن در منطقه غرب ايران هستند و به عبارتی جزو زاگرس‌نشينان به حساب می آيند[۱].زبان لکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است و جنوبی ترین شاخه زبان شاید کردی به شمار می رود. زبان شناسان لکی را در شاخه زبان‌های کردی از شاخه زبان‌های ایرانی‌ تبار غربی قرار داده‌اند[۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲] حدود یک‌ونیم میلیون نفر شامل یک میلیون نفر با زبان مادری (۲۰۰۲) به این زبان سخن می‌گویند.[۱۳].

نام‌شناسی [ویرایش]

نام آن بصورت لیشتر، لاشتر، الاشتر و اشتر در کتابهای قدیمی ضبط شده‌است. نام دیگر این شهر قلعه مظفری بوده‌است. الشتر مرکز منطقهٔ سلسله می‌باشد. سلسله شخصی بوده‌است که دارای سه فرزند به نام‌های حسن (جد حسنوندها) و یوسف (جد یوسفوندها) و کُلی (که لکی قُلی) است (جد کولیوندها) بوده‌است. در حال حاضر جز حسنوندها که در همان سلسله پراکنده هستند قسمت اعظمی از کولیوندها و یوسف‌وندها به شهرهای کنگاور، هرسین، دره‌شهر، کرج، کلاردشت و رودهن مهاجرت کرده‌اند.اَلَشْتَر، شهری‌ از شهرستان‌ سلسله‌ در استان‌ لرستان‌. نام‌ الشتر در مآخذ اسلامی‌ به‌ صورتهای‌ لاشتر (اصطخری‌، ۱۹۷؛ ابن‌ حوقل‌، ۲/۳۵۸، ۳۶۰)، لیشتر ( حدود العالم‌، ۴۰۷؛ ابن‌ اثیر، ۱۰/۳۹۸؛ راوندی‌، ۲۰۹، ۲۲۹) و اشتر (ظهیرالدین‌، ۵۵) آمده‌ است‌. یاقوت‌ آن‌ را به‌ دو گونة اشتر و لاشتر آورده‌، ولی‌ تلفظ محلی‌ آنجا را لیشتر دانسته‌ است‌ (۱/۲۷۶، ۳۴۱). وجه‌ اشتقاق‌ آن‌ را، برخی‌ با کلمة ایشتار (عشتر) ممکن‌ دانسته‌اند (باستانی‌، ۲۸۶-۲۸۷)، ولی‌ مبنای‌ علمی‌ برای‌ این‌ گفته‌ وجود ندارد.

مردم‌شناسی [ویرایش]

الشتر را بایستی یکی از مناطق مهم ناحیه‌ای دانست که بطور غیر رسمی به لکستان معروف است.ساکنان این منطقه را لکها تشکیل می‌دهند. این منطقه دارای بزرگانی در شعر و ادب بوده‌است که بیشتر به زبان لکی شعر می‌سروده‌اند همچون ملا حقعلی (عارف و شاعر تاریخی شهر) از طایفه سیاهپوش و ملاپریشان، ملا منوچهر، و ....

ساکنان الشتر از طوایف لک هستند. لک‌های الشتر از نسل امرای حسنویه که از اکراد شهرزور بوده و به این منطقه مهاجرت کرده‌اند می‌باشند.امرای حسنویه نزدیک به هزار سال پیش در کرمانشاه، نهاوند، الشتر، هرسین تا قسمتی از کردستان عراق حکومت داشته‌اند و بعد از پاشیده شدن حکومتشان، شاهزادگان این سلسله در این شهر و شهرهای اطراف ماندگار شدند. به همین خاطر است که حمد الله مستوفی انرا جزءکردستان اورده‌است. ساختار اجتماعی این شهر به صورت قومی-قبیله‌ای می‌باشد.طایفه یوسفوندوکولیوند و حسنوند وهمچنین طایفه های اقماری امیر(این طایفه اصالتا الشتری نبوده وبه گویش لری صحبت می کنند و جزء طوایف لک محسوب نمی شوند و هدف از ذکر نام آنها فقط اطلاع از وجودشان در شهر الشتر می باشد) و سیاهپوش ساکن این شهر می باشند. منطقه الشتر به خاطر طبیعت بکرش همیشه مورد توجه قرار می‌گرفته‌است بگونه‌ای که محل تفرج پادشاهان و امرا بوده‌است. کهمان این یادگار تاریخ گواه ان است این منطقه دارای درختان سر به فلک کشیدهٔ گردوست که قدمت انها به زمان ساسانی برمی‌گردد و از نظر تقسیم بندی جزء املاک تحت تملک طایفه یوسفوند می باشد. خاندان پهلوی عمارت‌هایی برای تفریح و تفرج در این شهر ساختند که در حال حاضر این اماکن در اختیار سپاه پاسداران می‌باشد.(از کهمان در برخی منابع با نام (کی امان که به معنی امانگاه کی یعنی شاه)یاد شده‌است).

گردشگری [ویرایش]

آثار تاریخی: قلعه مظفری، پل کاکارضا، پل هنام، تپه گریران، سراب چناره. الشتر یکی از زیباترین شهرهای لرستان از نظر مناظر طبیعی می‌باشد.از جمله مناطق طبیعی آن می توان به سراب کهمان، سراب زز، کوههای مهاو و گرین، چشمه گولم کاو وسراب پرسك و ... اشاره کرد.آثار بر جای‌ مانده‌ در نزدیکی‌ الشتر اینهاست‌: پلی‌ بزرگ‌ منسوب‌ به‌ ابوالنجم‌ بدربن‌ حسنویه‌ (حک ۳۶۹- ۴۰۵ق‌) و نیز گورهای‌ متعدد منسوب‌ به‌ خاندان‌ برسقیان‌ (گلزاری‌، ۱/۲۲۶؛ ایزدپناه‌، ۱/۵۸)